14/06/2026

PREZENTACJA DYPLOMU PAWŁA KOPACZEWSKIEGO – 𝘗𝘓𝘈𝘠𝘛𝘐𝘔𝘌 MOŻECIE OGLĄDAĆ W MANIFEST[O] DO 07.07

Playtime to prezentacja malarskiego dyplomu Pawła Kopaczewskiego wieńczącego jego studia na warszawskiej ASP. Składa się na nią cykl figuratywnych obrazów malarskich oraz rysunków przedstawiających fragmenty widoków budynków z rodzinnego miasta artysty. Punktem wyjścia jest refleksja nad działaniami kolektywnymi i istotą kolektywności, która nigdy nie gwarantowała zrealizowania celu ani nawet zrozumienia procesu.

Inspirację stanowią film Playtime (1967) Jacques’a Tatiego, skąd zaczerpnięty został tytuł wystawy, oraz powieść Andrieja Płatonowa Dół (1930). Wspólną płaszczyzną obu dzieł jest dystopijna wizja miasta jako obrazu modernistycznej cywilizacji.

Film Tatiego to abstrakcyjna komedia będąca zbiorem sekwencji ukazujących odhumanizowaną wersję współczesnego miasta, w którą zostaje wrzucony człowiek zagubiony wśród maszyn i ludzkiej masy. Dystopijne miasto funkcjonuje jako miejsce poddane ujednoliconej, modernistycznej estetyce. Czynności wykonywane przez bohaterów są zależne od sytuacji, a oni sami wydają się pozbawieni jakiejkolwiek sprawczości wobec własnego życia. Uwaga widza nie skupia się na dialogach, lecz na mechaniczności działań oraz dźwiękach miasta i ludzi. Potęguje to poczucie alienacji jednostki, ale także zwraca uwagę na jej udział w grze codzienności, gdzie człowiek coraz bardziej zatraca siebie i oddala od innych.

Podobną problematykę, choć w innym, bardziej minorowym tonie, podejmuje Płatonow. Jego książka to na poły poetycka opowieść o ludziach kopiących fundament pod budynek, który nigdy nie powstanie. Działanie staje się celem samym w sobie, choć uwarunkowanym przez system i społeczeństwo. Prawda znajduje się gdzieś pomiędzy człowiekiem a ideą. Bohater książki „dostał łopatę i z zajadłością rozpaczy własnego życia zacisnął ją w rękach, jakby chciał wydobyć prawdę ze środka ziemskiego prochu; swoim nieszczęściem godzin i bezsensu istnienia pragnął jednak przynajmniej widzieć go w materii innego, bliźniego człowieka – a po to, żeby znaleźć się w pobliżu owego człowieka, mógł poświęcić pracy całe swoje słabe ciało, złożone z myśli i bezsensu”.

Aneks do głównej części wystawy przyjmuje formę przestrzennej instalacji złożonej z rysunkowych segmentów architektonu piętrzącego się wbrew logice. Fragmenty kamienic, wieżowców, bloków i ornamentów tworzą razem formę przywołującą Wieżę Babel: eklektyczne nagromadzenie, strukturę rozrastającą się poza skalę i poza jakikolwiek cel. Pozostaje ona wyobrażeniem antyutopijnym – strukturą, która obiecuje zamieszkanie, a zarazem strukturalnie je uniemożliwia.

W realizacjach wykorzystane zostały szary papier, wydruki fotografii, markery i farby akrylowe. Obrazy przyjmują formę kolażu, zwartego formalnie mimo heterogeniczności składników. „Można to porównać do kantorowskiego przedmiotu najniższej rangi, pokazującego, że droga do idei prowadzi przez to, co zwykłe, zużyte, noszące w sobie ślady ludzkiego istnienia, będącego przeciwieństwem dekoracyjności, która przesuwa nacisk na estetykę i zaciera cel” – pisze kuratorka wystawy.

Kuratorką wystawy jest Apolonia Grądek

Wystawa trwa od 20.06 do 07.07.2026.

fot. Czarnoccy Kolektyw Fotograficzny